سان تزو؛ پدر هنر جنگ
به راستی هر کسی نمی تواند فرماندهی زبده و ماهر باشد ؛ حداقل تاریخ این گونه ثابت کرده که پیروزی و فتوحات تنها به داشتن ارتش بزرگ نیست بلکه نیاز به استراتژی هوشمندانه دارد.
سان تزو که شاید اینجا خودمان به او لقب پدر جنگ بدهیم ، نخستین کسی بود که به بشر ثابت کرد جنگیدن و هدایت نیروها یک هنر است. او در کتابش با عنوان ” هنر جنگ ” به دقت به این نکتهی ظریف اشاره میکند. اگرچه در دنیای شرق همواره تاکتیکهای جنگی او مورد توجه بوده اما در غرب با شروع قرن بیستم ، کتاب او ترجمه شد.

یکی از چندین مجسمهای که برای یادبود نگارندهی هنر جنگ در چین ساخته شده است
********************************
سان تزو در حدود ۵۵۰ قبل از میلاد متولد شد. او از طبقه اشراف بی زمین بود و در نتیجه جایگاه ممتازی در جامعه به ارث نبرده بود. لیاقت وی به عنوان بهترین استراتژیست چین او را در نظام طبقاتی چین بالا برد. مورخان درباره جزئیات زندگی او تردید دارند. بیشتر اطلاعات مربوط به او از طریق نوشتههای کتاب تاریخ چین اثر سوماچیین بدست آمده است.
آن طور که مشهور است او به دلیل شهرت فراوانش در عرصه تاکتیکهای نظامی به درباره شاه ایالت وو دعوت شد. (در آن زمان چین کشوری واحد نبود و از چندین ایالت جداگانه تشکیل شده بود که هر کدام از آنها در جنگ با دیگری به سر می بردند).
ایالت وو مورد تهاجم لشکر چو قرار گرفته بود. گفته شده که او به رغم کمبود شدید نیرو توانست ارتش چو را – که ده برابر تعداد نیروهای وو بودند- شکست دهد. به هر حال ، حتی اگر او در نبردی بزرگ نیز شرکت نکرده بود ، کتاب ارزنده او به تنهایی برای شهرتش کافی می نمود.

کتاب جاودانه سان تزو که هم اکنون به زبانهای مختلف دنیا از جمله فارسی ترجمه شده است
در این جا می توانیم به چند اصل از اصول جنگی سان تزو اشاره کنیم :
۱-جنگجویان موفق پیش از آنکه به جنگ بروند ، پیروزی را یافته اند. جنگجویان شکست خورده ابتدا به جنگ می روند و سپس به دنبال پیروزی می گردند.
۲-بهترین فرمانده جنگی کسی است که بدون جنگ پیروز شود.
۳- اگر با سربازانت همچون فرزندانت رفتار کنی ، در عمیق ترین درهها با تو خواهند آمد. همانند فرزندان خودت با آنان مهربان باش و آنها تا لحظهی مرگ با تو خواهند ماند.
۴- اگر خودت و دشمنت را بشناسی ، ۱۰۰ جنگ را نیز بدون مشکل پشت سر خواهی گذارد.
۵- کسی که بداند چه موقع باید حمله کند و چه موقع نه ، همواره پیروز خواهد بود.
۶- اگر از دشمنت دور هستی ، طوری او را فریب بده که انگار نزدیک او می باشی.
۷- پیروزی در تمام جنگها شاهکار نیست ؛ مهم این است که مقاومت دشمن را بدون جنگ بشکنی.